Za publikowane treści odpowiada wyłącznie Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych.

Obszar Natura 2000 „Dolinki Jurajskie” PLH120005 - walory przyrodnicze i przedmioty ochrony

Obszar Natura 2000 Dolinki Jurajskie PLH120005 obejmuje powierzchnię 886,5 ha. Położony jest w województwie małopolskim, na terenie 4 gmin: Jerzmanowice-Przeginia, Wielka Wieś, Krzeszowice i Zabierzów. Jest to zespół 11 enklaw we wschodniej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, w granicach Parku Krajobrazowego Dolinki Krakowskie.

  • Dolinki Jurajskie

Obszar Natura 2000 „Dolinki Jurajskie” PLH120005 - kliknij na obrazek, żeby powiększyć

W obrębie obszaru znajduje się 5 rezerwatów przyrody: Dolina Eliaszówki, Dolina Kluczwody, Dolina Racławki, Dolina Szklarki oraz Wąwóz Bolechowicki. Znajdują się tu też liczne pomniki przyrody: Jaskinia Wierzchowska Górna, Skała Tomaszówki, Skałka Dupna, Jaskinia Nietoperzowa, Łysa Skała, Cielęca Skała, Skała Słup, Ostra Skała, Ostry Kamień i Grodzisko. Około 80% terenu porastają lasy liściaste (68%) i mieszane (12%), pozostałe 20% stanowią grunty rolnicze.

Rezerwat przyrody Dolina Racławki (fot. G. Leśniewski)

„Dolinki Jurajskie” to specjalny obszar ochrony siedlisk. Przedmiotami ochrony jest tu 10 typów siedlisk wymienionych w załączniku I Dyrektywy Siedliskowej oraz 5 gatunków z załącznika II. Na zboczach dolin wykształciły się chronione w ramach sieci Natura 2000 zbiorowiska kserotermiczne oraz wapieniolubne zbiorowiska naskalne. Obok nasadzonych monokultur świerkowych występują tu lasy bukowe grądowe. Oprócz wymienionych w tabeli siedlisk występują tu również źródliska wapienne ze zbiorowiskami Cratoneurion commutati oraz górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk, również wymienione w załączniku I Dyrektywy Siedliskowej, ale nie będące przedmiotami ochrony w tym obszarze. Podobna sytuacja jest w przypadku 2 gatunków płazów: traszki grzebieniastej i kumaka nizinnego oraz 1 gatunku nietoperza: nocka Bechsteina. Obserwuje się tu również kilka gatunków ptaków z załącznika I Dyrektywy Ptasiej: bociana czarnego, puszczyka uralskiego, dzięcioły: zielonosiwego i czarnego, muchołówki: białoszyją i małą, gąsiorka. Nie są one jednak przedmiotami ochrony w specjalnym obszarze ochrony siedlisk.               

Puszczyk uralski (fot. G. Leśniewski)

                                                         Bocian czarny (fot. G. Leśniewski)                                                         

Obszar „Dolinki Jurajskie”, położony na wysokości od 280 do 512 m n.p.m., charakteryzuje się obecnością licznych jaskiń z bogatą szatą naciekową, szczelin czy oryginalnie ukształtowanych form skalnych, obfituje w wywierzyska (źródła krasowe powstające w wyniku wypływu na powierzchnię ziemi cieków płynących w – najczęściej wapiennych - skałach), potoki płynące dnem jarów, wąwozy do których wejścia stanowią specyficznie ukształtowane bramy. Charakterystyczne dla tego terenu są również zjawiska krasowe będące efektem chemicznego oddziaływania wody na skały.
Dolinki Jurajskie to region bardzo atrakcyjny turystycznie. Podobnie jak na całym obszarze Jury Krakowsko-Częstochowskiej popularny jest tu alpinizm skałkowy.

 Jaskinia Mamutowa (fot. G. Leśniewski)

Bogactwo przyrodnicze sprzyja również rozwojowi turystyki pieszej i rowerowej. W okolicy można ponadto zwiedzić zamki leżące na Szlaku Orlich Gniazd, zespół urbanistyczny Krakowa czy Ojcowski Park Narodowy. Zakwaterowanie można znaleźć w jednym z wielu na tym terenie pensjonatów i gospodarstw agroturystycznych. Jedną z perełek turystycznych, przyrodniczych i kulturowych obszaru Natura 2000 „Dolinki Jurajskie” jest Grota Wierzchowska. W XIX wieku, jako jedna z pierwszych jaskiń w Europie, została przygotowana do odwiedzin licznych turystów. Otwory zagrodzono palisadą drewnianą, chińskie lampiony oświetlały drogę, a nad bezpieczeństwem odwiedzających czuwał przewodnik, który prowadził krętym Przesmykiem Długim poprzez Salę z Kotłami i Hotelik do największej komory jaskiniowej - Sali Baloweji dalej do Sali Człowieka Pierwotnego. Dzisiaj Jaskinia Wierzchowska posiada 700-metrową trasę turystyczną - najdłuższą ze wszystkich jaskiń w Polsce. Można podziwiać w niej bogactwo form naciekowych, śpiące nietoperze (głównie podkowce małe), a nawet pająki, sieciarze jaskiniowe, budujące z pajęczyny wydajne ciągi komunikacyjne i kokony w kształcie łzy. Jaskinia Wierzchowska Górna ma status pomnika przyrody i jest jednym z licznych pomników znajdujących się na obszarze chronionym w granicach Natury 2000 „Dolinki Jurajskie”, na który składa się zespół 11 enklaw we wschodniej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej.

Nocek duży – jeden z przedmiotów ochrony w obszarze Natura 2000 Dolinki Jurajskie

Do najpoważniejszych zagrożeń dla obszaru Natura 2000 „Dolinki Jurajskie” należą zjawiska czy działania prowadzące do zaniku cennych siedlisk lub gatunków: intensywna zabudowa, zanik tradycyjnej gospodarki rolnej, m.in. wypasu, zanieczyszczenie wód ściekami i śmieciami, wycinanie zadrzewień śródpolnych, zanieczyszczenia komunikacyjne oraz pyły i gazy przemysłowe z Krakowa i Olkusza.

 

  • tabelka-DOLINKI-JURAJSKIE

Przedmioty ochrony na obszarze Natura 2000 Dolinki Jurajskie - kliknij na obrazek, żeby powiększyć

       

Standardowy Formularz Danych – Natura 2000 Dolinki Jurajskie PDF

 

POWRÓT

Strony FWIE korzystają z cookies i podobnych technologii m.in. w celach: świadczenia usług i prowadzenia statystyk. Korzystanie ze strony bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym.Ustawienia przeglądarki możesz zmienić. Szczegóły jak to zrobić znajdziesz tutaj.

Akceptuję cookie z tej strony.

EU Cookie Directive Module Information