Za publikowane treści odpowiada wyłącznie Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych.

Obszar Natura 2000 „Lipienniki w Dąbrowie Górniczej” PLH240037 - walory przyrodnicze i przedmioty ochrony

Obszar Natura 2000 „Lipienniki w Dąbrowie Górniczej” PLH240037 - walory przyrodnicze i przedmioty ochrony
 
Obszar Natura 2000 Lipienniki w Dąbrowie Górniczej PLH240037 położony jest w województwie śląskim, we wschodniej części miasta Dąbrowa Górnicza. Jest to obszar ciekawy i malowniczy, kontrastujący z otaczającym go typowo zurbanizowanym, przemysłowym krajobrazem Obejmuje powierzchnię 296,5 ha, położony jest na wysokości od 253 do 256 m n.p.m. Składa się z dwóch enklaw zlokalizowanych w Kotlinie Dąbrowskiej na Wyżynie Śląskiej Większa enklawa, o powierzchni około 294 ha, znajduje się na wschodnim obrzeżu nieczynnego obecnie wyrobiska piasku podsadzkowego „Kuźnica Warężyńska”. Jego znaczną część stanowi obecnie zbiornik zaporowy „Kuźnica Warężyńska – Pogoria IV.

  • Lipienniki

Obszar Natura 2000 „Lipienniki w Dąbrowie Górniczej” PLH240037 - kliknij na obrazek, żeby powiększyć

 Obszar ten charakteryzuje się niezwykle urozmaiconą budową tworzoną przez piaszczyste kilkumetrowe wzniesienia powstałe po eksploatacji, z licznymi, różnej wielkości nieckami i zbiornikami zasilanymi przez lokalne wysięki. Stwarza to doskonałe warunki do zróżnicowanego, mozaikowatego układu roślinności. W miejscach wilgotnych można znaleźć specyficzne zbiorowiska o charakterze młak. Natomiast na mokrych piaskach występuje liczna grupa gatunków roślin naczyniowych objętych ochroną prawną. Lipiennik Loesela występuje tutaj najczęściej ze skrzypem pstrym i mszakami. Ponadto charakterystycznym gatunkiem dla tego terenu jest wierzba rokita.

Lipiennik Loesela Liparis loeselii

Wschodnia część wyrobiska porośnięta jest gatunkami związanymi z lasem, np. sosną zwyczajną i brzozą brodawkowatą. Druga, znacznie mniejsza enklawa, o powierzchni zaledwie 2,42 ha, znajduje się około 1 km na południowy wschód od wcześniej opisanej. Położona jest w dolinie potoku Trzebyczka, lewobrzeżnego dopływu Czarnej Przemszy, pomiędzy dzielnicami Dąbrowy Górniczej Antoniów Piła Ujejska, na terenie użytku ekologicznego „Bagna w Antoniowie”. Obejmuje stanowiącą część starorzecza nieckę, od południa i południowego zachodu ograniczoną piaszczystą skarpą porośniętą borem sosnowym, natomiast od wschodu i zachodu zbiorowiskami łęgowymi, a od północy użytkami zielonymi ze zbiorowiskami łąkowymi i szuwarowymi.

Część nieczynnego wyrobiska porośnięta jest lasem

 Lipienniki w Dąbrowie Górniczej to specjalny obszar ochrony siedlisk. Przedmiotem ochrony jest tu jeden typ siedliska wymieniony w załączniku I Dyrektywy Siedliskowej – 7140 „Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea)” oraz jeden gatunek rośliny z załącznika II – lipiennik Loesela Liparis loeselii, od którego pochodzi nazwa całego obszaru Natura 2000. Ponadto na terenie obszaru Natura 2000 Lipienniki w Dąbrowie Górniczej występuje inne siedlisko wymienione w załączniku I Dyrektywy Siedliskowej: 91E0 „Łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe Salicetum albo fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy źródliskowe”, nie jest jednak ono przedmiotem ochrony na terenie tego obszaru – w standardowym formularzu danych figuruje z oceną D.

Podobna sytuacja dotyczy gatunku mchu: sierpowiec błyszczący Drepanocladus vernicosus. Choć występuje tu, nie jest jednak przedmiotem ochrony. Pomimo oddziaływania wielu niekorzystnych czynników wykształciły się tutaj rzadkie zbiorowiska torfowisk niskich i przejściowych. Kolejnym interesującym zbiorowiskiem są młaki ze skrzypem pstrym Equisetum variegatum, które powstały na pozostawionym bez rekultywacji obszarze poeksploatacyjnym na terenie Kuźnicy Warężyńskiej. Młaki te są siedliskiem wielu rzadkich i chronionych gatunków roślin naczyniowych. Tutejsze populacje storczyka lipiennika Loesela są jednymi z najliczniejszych na południu kraju. Jest to również południowa granica zwartego zasięgu tego storczyka w Europie.

Torfowiska przejściowe - jeden z przedmiotów ochrony na obszarze Natura 2000

Lipienniki w Dąbrowie Górniczej

Do najpoważniejszych zagrożeń dla obszaru Natura 2000 Lipienniki w Dąbrowie Górniczej PLH240037 należy zmiana stosunków hydrologicznych. Kopalnia piasku, która funkcjonuje na północ od większej z enklaw, przyczynia się do okresowych zmian stosunków wodnych i zanieczyszczenia tych wód. Również bliskość zabudowy i terenów przemysłowych nie pozostają bez wpływu na obszar. Kolejnym problemem jest sukcesja roślinności szuwarowej, łąkowej oraz leśnej, stąd konieczna jest ochrona czynna obszaru. Z racji bliskości siedzib ludzkich oraz dróg obszar zmaga się również z zaśmiecaniem i rozjeżdżaniem cennych przyrodniczo terenów.

Standardowy Formularz Danych – Natura 2000 Lipienniki w Dąbrowie Górniczej  PDF

 

POWRÓT

Strony FWIE korzystają z cookies i podobnych technologii m.in. w celach: świadczenia usług i prowadzenia statystyk. Korzystanie ze strony bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym.Ustawienia przeglądarki możesz zmienić. Szczegóły jak to zrobić znajdziesz tutaj.

Akceptuję cookie z tej strony.

EU Cookie Directive Module Information